استارتاپها حرکت آموزشی مردم نهاد، نمونه ای از کار آفرینی اجتماعی

استارتاپها حرکت آموزشی مردم نهاد، نمونه ای از کار آفرینی اجتماعی

دکتر اعظم آهنگر سله بنی

محقق رسمی موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی و دانش آموخته دکتری جامعه شناسی

 

در دنیای امروز، فناوری تاثیر شدیدی بر اقتصاد و جوامع گذاشته است، این در حالی است که شرایط پیچیده و پویای محیط امروزی، اهمیت به کارگیری فناوریهای نوین را در حوزه کسب و کار دوچندان می کند. فناوری ها هنگامی منجر به ارزش آفرینی می شوند که با موفقیت تجاری سازی شوند و مهمتر آنکه زمانی مقوله کار آفرینی فناورانه در مسیر توسعه قرار می گیرد که ارتباط بین عوامل خرد و کلان بین فرصتهای فناورانه و عملکرد کار آفرینی به وجود آید.

کار آفرینی فناورانه از دو مفهوم «کار آفرینی» و «فناوری» تشکیل می شود. کار آفرینی را «شناسایی و بهره برداری فرصتهای غیر فعال از طریق ایجاد منابع جدید یا ترکیب منابع موجود به شکل جدید، جهت توسعه و تجاری سازی محصولات جدید، به دست آوردن بازارهای جدید و یا ارائه خدمات به مشتریان جدید» تعریف کرده اند. و فناوری به معنای «دانش نظری و علمی، مهارتها و ابزاری است که می تواند در ایجاد و توسعه محصولات و خدمات به کار رود». در واقع کار آفرینی فناورانه یک سبک رهبری کسب و کار است که شامل «شناسایی فرصتهای به شدت فناورانه و دارای قابلیت رشد بالا، جمع آوری منابع مانند سرمایه و افراد متخصص و در آخر مدیریت رشد سریع و ریسک قابل توجه آن با به کار گیری مهارت تصمیم گیری ویژه» است.

چندی است در ایران با هدف کار آفرینی فن آورانه استارت آپ های موفقی سر برآورده اند که می توان به «بامیلو»، «نت برگ»، «آپارات»، «کافه بازار»، «دیجی کالا» و … اشاره کرد. شایان ذکر است استارتاپ ویکند یک رویداد آموزشی-تجربی (Experiential Education) در سراسر دنیاست که در ۳ روز متوالی (در انتهای هفته) برگزار می شود. در این برنامه شرکت کنندگان پرانگیزه ای شامل برنامه نویسان، مدیران تجاری، عاشقان استارتاپ، بازاریاب ها و طراحان گرافیک گرد هم می آیند تا طی ۵۴ساعت ایده هایشان را مطرح کنند، گروه تشکیل بدهند و هر گروه ایده ای را اجرا کند. در روز نخست، پس از مطرح کردن ایده ها، برترین آنها برای اجرا انتخاب می شوند. شرکت کنندگان در روز دوم به تیم های ۷ یا ۸ نفره تقسیم شده و تلاش خود را برای پرورش ایده و رساندن آن به مرحله اجرا آغاز می کنند. روز سوم زمان ارائه کارهای تکمیل شده تیم ها به هیئت داوران است و در پایان تیم های اول، دوم و سوم انتخاب شده و جوایزی را برای پیشبرد کسب و کار خود دریافت می کنند.

هدف مشترک همه استارتاپ ها شکل‌گیری چرخه تبلور ایده و چگونگی تیم‌سازی و حرکت به سمت یک کسب و کار «ایده» به تنهایی ارزشی ندارد و هیچ شرکت خارجی «شکارچی ایده» به کشورهای دیگر اعزام نمی‌کند. نخستین چیزی که شرکت‌کنندگان در «اردوهای کارآفرینی»می‌آموزند این است که «تیم‌‌خوب» و « نقشه پیشرفت کسب و کار» مهم است.

وجهه اجتماعی استارتاپهای ایرانی بدان جهت اهمیت دارد که تبدیل به یک جریان آموزشی مردم نهاد شده و با استقبال قشر جوان و مشتاق ایجاد کسب و کار جدید مواجه شده است. حضور اپراتورهایی نظیر ایرانسل و همراه اول در برگزاری این اردوهای کار آفرینی حکایت از نقش ارزنده فناوری در این حوزه دارد و یک ارتباط دوجانبه را رقم زده است. نکته قابل تامل در این استارتاپهای حوزه فناوری اطلاعات این است که افراد صاحب ایده با تشکیل تیم و جذب سرمایه گذار در سود و زیان شریک می شوند و در واقع ترس از شروع یک کسب و کار جدید کاهش می یابد. در استارتاپها افراد دارای خلاقیت و ایده های ناب تشکیل تیم می دهند و با پرورش و ارائه کار خود در واقع وجهۀ اجتماعی خود را افزایش داده و با جلب اعتماد سرمایه گزاران نه تنها سرمایه اجتماعی خود را افزایش می دهند که سرمایه مادی خود را نیز ارتقاء می بخشند. استارتاپهای ایرانی نمونه بومی شده و محلی هستند که در حوزه اجتماعی کشور بروز کرده و نحوه عملکرد و نوآوری ایشان طی روندی برخاسته از متن جامعه شکل گرفته است. در حوزه اجتماعی این جریان مردم نهاد به لحاظ جمعیت شناختی، آسیب شناختی، و تیپ شناسی و بستر اجتماعی شکل گیری استارتاپها و میزان موفقیت استارتاپهای مبتنی بر فن آوری و میزان پذیرش و اعتماد بازار بر آنها قابل بحث و بررسی است و لازم است علوم اجتماعی بویژه در حوزه پژوهش به آن توجه ویژه و اهتمام لازم را داشته باشند.

 {phocadownload view=file|id=135|target=s}

  • * یادداشت مذکور نظر نویسنده آن است و بیانگر موضع رسمی موسسه نیست.