شهر را نمی‌توان فقط با ساختمان‌ها، خیابان‌ها، بزرگراه‌ها و طرح‌های عمرانی شناخت. شهر، پیش از هر چیز، عرصه زندگی انسان‌هاست؛ جایی که روابط اجتماعی شکل می‌گیرند، فرصت‌ها و محدودیت‌ها توزیع می‌شوند، تفاوت‌ها و نابرابری‌ها خود را نشان می‌دهند و تجربه‌های گوناگون شهروندان در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند.

به مناسبت روز جهانی شهرها، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران ویژه‌نامه‌ای با عنوان «شهر؛ در میانه زندگی» تهیه کرده است که با همکاری بخش مطالعات شهری و منطقه‌ای، گروه جامعه‌شناسی شهری و منطقه‌ای انجمن جامعه‌شناسی ایران و انجمن علمی دانشجویی بین‌رشته‌ای مطالعات شهری دانشگاه تهران منتشر می‌شود.

این ویژه‌نامه می‌کوشد از منظری اجتماعی و میان‌رشته‌ای به شهر و مسائل آن بنگرد؛ از زیرساخت‌های اجتماعی و نقش آن‌ها در شکل‌گیری پیوندهای انسانی و سرمایه اجتماعی تا مسئله حق به شهر، حضور و رؤیت‌پذیری زنان در فضاهای شهری، کیفیت زندگی، سیاست‌گذاری و حکمرانی شهری، محیط زیست و بحران آب، استطاعت‌پذیری مسکن، حمل‌ونقل و تجربه زیسته شهروندان.

نوشته‌های این مجموعه از زاویه‌های متفاوتی به یک پرسش اساسی بازمی‌گردند: شهر برای چه کسانی و چگونه ساخته و اداره می‌شود؟ آیا همه شهروندان به یک اندازه از امکانات و فرصت‌های شهری برخوردارند؟ صدا و تجربه چه گروه‌هایی در تصمیم‌گیری‌ها و تصویر رسمی شهر دیده می‌شود؟ و چگونه می‌توان شهری ساخت که امکان زندگی بهتر را برای همگان فراهم کند؟

حسین ایمانی جاجرمی، راضیه رهنما، محمد اسکندری‌نسب، هانیه امیری، طاهره جورکش، محمد نظرپور، حمیدرضا بهمن‌پور خالصی، محمد محمدی، سلما م. قاضی و روشا جعفری نویسندگان این شماره‌اند. دبیری ویژه‌نامه را محمد محمدی و صفحه‌آرایی آن را محمدعلی حسین‌بیک بر عهده داشته‌اند.

     [دانلود فایل ویژه‌نامه]   

شهر فقط آن چیزی نیست که در نقشه‌ها، طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی ترسیم می‌شود؛ شهر در زندگی روزمره مردم، در رفت‌وآمدها، در فضاهای عمومی، در محله‌ها، در مناسبات اجتماعی و در فرصت‌هایی که برای مشارکت و حضور شهروندان فراهم می‌آورد، معنا پیدا می‌کند.

روز جهانی شهرها فرصتی است برای بازاندیشی در این پرسش‌ها و توجه دوباره به این واقعیت که آینده شهرها، بیش از هر چیز، به کیفیت زندگی انسان‌هایی وابسته است که در آن‌ها زندگی می‌کنند.

ویژه‌نامه «شهر؛ در میانه زندگی» تلاشی است برای گشودن گفت‌وگویی اجتماعی درباره شهر، مسائل آن و امکان‌های زندگی بهتر در آن.
فهرست نوشتارها و نویسندگان ویژه‌نامه «شهر؛ در میانه زندگی»:

۱. «روز جهانی شهرها؛ زیرساخت‌های اجتماعی، سرمایه پنهان شهرها»؛ حسین ایمانی جاجرمی

۲. «برای روز جهانی شهرسازی»؛ راضیه رهنما

۳. «وقتی تهران ما را به مصرف آب بیشتر سوق می‌دهد»؛ محمد اسکندری‌نسب

۴. «شهرها چگونه پذیرای زیست ما می‌شوند؟»؛ هانیه امیری

۵. «شهر بهتر برای چه کسی؟ سیاست رؤیت‌پذیری زنان و حق شهر»؛ طاهره جورکش

۶. «شهر در حرکت؛ بازاندیشی در نسبت‌مان با فضا و جامعه»؛ محمد نظرپور

۷. «شهر و مسئله استطاعت‌پذیری»؛ حمیدرضا بهمن‌پور خالصی

۸. «وقتی جامعه‌شناس پایش به شهر باز می‌شود»؛ محمد محمدی

۹. «پیش از آنکه شهری در جهانی زاده شود»؛ سلما م. قاضی

۱۰. «تک‌صدایی شهر؛ شهر تصویر چه کسانی را بازتاب می‌دهد؟»؛ روشا جعفری