بخش مطالعات شهر تهران در مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، با هدف توسعه پژوهش‌های اجتماعی و جامعه‌شناختی درباره پایتخت و مسائل و تحولات آن، فعالیت خود را آغاز کرد.

در همین راستا، جلسه‌ای با حضور دکتر حمیدرضا پارسی، استاد پیشکسوت دانشکده شهرسازی دانشگاه تهران و مدیر بخش مطالعات شهر تهران، خانم دکتر برزگری، دانش‌آموخته جامعه‌شناسی توسعه و دبیر این بخش، و دکتر ایمانی جاجرمی، رئیس مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، برگزار شد. در این نشست، برنامه‌ها، اولویت‌ها و محورهای فعالیت بخش و زمینه‌های توسعه مطالعات اجتماعی درباره شهر تهران به‌تفصیل مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، به‌عنوان نخستین مرکز پژوهشی علوم اجتماعی در ایران، از سابقه‌ای دیرینه در مطالعه مسائل اجتماعی و شهری برخوردار است. برگزاری نخستین سمینار بررسی مسائل اجتماعی شهر تهران در اردیبهشت ۱۳۴۱، از رویدادهای مهم در تاریخ مطالعات دانشگاهی شهر تهران به شمار می‌رود؛ رویدادی که در طرح علمی مسائل شهری و تقویت پیوند میان پژوهش‌های اجتماعی و مسائل عینی شهر نقش داشت.

آغاز فعالیت بخش مطالعات شهر تهران، فرصتی برای احیای این میراث پژوهشی و گسترش مطالعات جامعه‌شناختی درباره تحولات پایتخت است. شناخت ساختارها و روابط اجتماعی در محلات، نابرابری‌های اجتماعی و فضایی، مسائل مسکن و اجاره‌نشینی، تغییرات سبک زندگی، سرمایه اجتماعی، مشارکت شهروندان و تحولات فرهنگی و جمعیتی، از جمله زمینه‌هایی هستند که مطالعه آن‌ها می‌تواند به درک عمیق‌تر مسائل تهران و ارتقای کیفیت سیاست‌گذاری شهری کمک کند.

این بخش با اتکا به ظرفیت‌های علمی مؤسسه و همکاری پژوهشگران و متخصصان حوزه‌های مرتبط، در پی آن است که با توسعه مطالعات میدانی، تحلیل مسائل اجتماعی شهر و تولید دانش پژوهشی معتبر، زمینه پیوند مؤثرتر میان پژوهش‌های دانشگاهی، نیازهای مدیریت شهری و مسائل زندگی شهروندان را فراهم آورد.