دکتر محمدمهدی فتوره‌چی، مدیر گروه رسانه‌های نوین و فرهنگ موسسه

تهران، قم، مشهد، کربلا و نجف، طی روزهای ۱۳ تا ۱۸ تیرماه ۱۴۰۵، میزبان یکی از منحصربه‌فردترین، وسیع‌ترین حساس‌ترین رویدادهای سیاسی، مذهبی، اجتماعی، فرهنگی و جمعیتی تاریخ خواهد بود. تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب، آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای صرفاً یک آیین سوگواری ملی مذهبی نیست؛ بلکه یک ابررویداد فضایی با ابعاد بین‌المللی، ملی و منطقه‌ای است. 
تشییع پیکر رهبر مقتدر و فرزانه انقلاب که نقش بی‌بدیلی در تثبیت نظام و نهادسازی و پیشرفت علوم و فناوری کشور داشت، بی‌تردید می‌تواند آثار مهمی در ابعاد اجتماعی، فرهنگی و سیاسی و به‌ویژه بین‌المللی داشته باشد. بدیهی است که شدت و نوع این آثار به عواملی مانند میزان محبوبیت، شرایط سیاسی کشور، نحوه پوشش رسانه‌ای و تفاسیر صاحب نظران و احزاب و گروه‌های مختلف بستگی دارد.  با عنایت به برخی نقد و نظرهای منتشره در فضای مجازی در خصوص هزینه‌های سنگین برگزاری مراسم و مناسک‌های مختلف تشییع و عزاداری و نکوداشت آن رهبر فرزانه در ادامه مختصرا به برخی از مهم‌ترین این آثار اجمالا اشاره می‌شود.

 آثار اجتماعی
-  تقویت احساس همبستگی و هویت جمعی میان دوستداران و محبان امام شهید؛
-  ایجاد تجربه مشترک عاطفی و تاریخی برای نسل‌های مختلف، همچون تجربه تشییع گسترده و خاطره انگیز امام خمینی (ره)؛
-  بازتولید سرمایه اجتماعی تضعیف شده و تقویت شبکه‌های همبستگی محبان و دینداران انقلابی؛(البته در برخی موارد، هم افزایش شکاف‌های اجتماعی، زمانی که مردمانی درباره آن رهبر دچار اختلاف‌نظر باشند و برگزاری چنین مراسم گسترده ای با هزینه های زیاد منابع دولتی همراه باشد و یا موجب اختلال در روند عادی زندگی مردم شود).
 

آثار فرهنگی
-  تبدیل شدن مراسم به بخشی از حافظه جمعی و روایت تاریخی مردم مبارز و انقلابی ایران و سوژه ای ناب برای جریان سازی رسانه ای و بازنمایی ابعاد کمتر شناخته شده رهبر شهید؛
-  فراهم شدن فرصت‌هایی برای تولید و بازتولید نمادها، آیین‌ها، شعر، سرود، موسیقی، فیلم و آثار هنری مرتبط؛
-  بازگویی و تقویت ارزش‌هایی که رهبر شهید آنها را نمایندگی و بدان‌ها تاکید می‌کرد؛ مانند استقلال، عدالت، ظلم‌ستیزی، دفاع از مظلومان، آزادی بیان و ارزش‌های اسلام ناب و حسینی؛ و انتقال این ارزش‌ها به نسل‌های بعد، از طریق آموزش، رسانه و برگزاری مناسک‌سالانه.
 

آثار سیاسی
-  افزایش یا نمایش مشروعیت سیاسی نظام جمهوری اسلامی در زمانه ای که دشمنان و معاندان و سلطنت‌طلبان کمر به نابودی نظام بسته‌اند؛ لذا هر چه حضور آحاد مردم گسترده تر و پرشورتر باشد واجد پیام مانایی و اقتدار و  مشروعیت نظام است؛
-  ایجاد انسجام در میان احزاب و جریان‌های سیاسی همسوی نظام و افزایش نفرت از جنگ‌افروزان و تجاوزگران تروریست؛ 
-  تأثیر بر افکار عمومی داخلی و جهت‌گیری‌های سیاسی کوتاه‌مدت و ایجاد وفاقی مقطعی تحت تاثیر فضای غم بار عاطفی و احساسی حاکم بر جامعه؛
-  آغازی برای رقابت بر سر میراث سیاسی و فکری رهبر، میان احزاب و جریانات مختلف و نقد اظهارات اشخاص و عملکردهای نهادهای انقلابی مجری مراسم‌ها؛
 

آثار بین‌المللی
-  جلب توجه رسانه‌ها و افکار عمومی جهان به ایران و توان تاب آوری و بازتولید ارزش های انقلابی و مذهبی؛
-  ارسال پیام‌هایی به جهانیان درباره میزان پایگاه اجتماعی و سیاسی متعالی رهبر شهید و جایگاه بی بدیل او در جامعه، منطقه و جهان؛
-  تأثیرگذاری  بر تحلیل و ارزیابی دولت‌های متجاوز و متخاصم و تحلیلگران جهان از ثبات یا تحولات آینده کشور؛
-  ایجاد موج همدلی جهانی در میان مسلمانان، آزادی خواهان و مردمان تحت ستم با توجه به ابعاد شخصیتی رهبر شهید؛
 

علاوه بر آثار مختلف یاد شده، از منظر جامعه‌شناسی و صاحب نظرانی چون امیل دورکیم، آیین‌های جمعی، از جمله مراسم سوگواری و تشییع، موجب تقویت «همبستگی اجتماعی» و «وجد و نشاط جمعی» می‌شود. همچنین  ماکس وبر هم معتقد است که پس از درگذشت رهبران کاریزماتیک (چون کاسترو، گاندی، ماندلا، امام خمینی و ...) ، جامعه با مسئله انتقال قدرت مشروع و نهادینه‌سازی اقتدار و حتی به زعم سردمداران نظام استکباری و متجاوز امریکا صهیونی به سقوط نظام مان روبه‌رو می‌شود که به رغم چنین پندار شوم و خام‌پندارانه سران استکبار و کارشناسان اندیشکده‌های آمریکایی، نظام و مردم انقلابی و دیندارمان ثابت کردند که قادرند شخصیت‌های سیاسی و تاثرگذاری چون سیدمجتبی خامنه‌ای را برساخت کرده و با چنین انتخاب هوشمندانه و بی‌بدیلی صفحه جدیدی در تاریخ کشور بگشایند.
در کل، تشییع گسترده رهبر حکیم، دشمن‌شناس، فرزانه و شهیدمان در روزهای آتی همانطور که بیان شد صرفاً یک مراسم سوگواری نیست؛ بلکه می‌تواند به یک رویداد اجتماعی، فرهنگی و سیاسی مهم تبدیل شود که آثار آن در کوتاه‌مدت و بلندمدت، در سطح ملی و گاه بین‌المللی، قابل مشاهده باشد. بی‌شک، کمیت و کیفیت آثار یاد شده و میزان ماندگاری آن، به زمینه تاریخی، ساختار سیاسی، تنوع دیدگاه‌های جامعه و نحوه مدیریت و روایت آن رویداد بستگی دارد.
روزهای تاریخی مراسم های تشییع و ترحیم پیش رو علاوه بر آثار و تبعات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی اش فرصتی است برای نکوداشت نام و مقام خلف صالح امام خمینی، شخصیتی فرزانه و دور اندیش و آینده نگری که معادلات ژئو پلتیک منطقه را بخوبی فهم و تحلیل کرد؛ الهام بخش آزادگان و برسازنده هویت مذهبی مسلمانان جهان بود؛ امام مقتدری که معمار هندسه و چراغ راه مقاومت هلال شیعی بود و نمادی از علم جویی و احیاگری دینی، رهبری نظام ساز و انسان ساز، مدیری مدبر و دوراندیش با شخصیتی که می توان او را از جمله ایران دوست ترین رهبران تاریخ این کشور پر قهرمان بر شمرد. 
روزهای پیش رو فرصت مغتنم و شاید تنها زمانی است برای آنان که تحت تاثیر فضای غبار آلود و مسموم رسانه ای، بدون کمترین تحقیق و بررسی و حتی رجوع به عقل و منطق و تفکری انتقادی، هر گونه تهمت و شایعه غیر عقلانی را نسبت به آن رهبر شجاع و فرزانه و خانواده مظلومش پذیرا شدند و در بازنشرشان شتاب کردند و زمینه های دوری هر چه بیشتر نوجوانان و جوانان ساده دلمان را فراهم و آنان را به دامان بدخواهان غرب زده و سلطنت طلبان خیال پرداز کشاندند تا به پندار باطل شان این عمود خیمه انقلاب و تنها حجت متقی بی حاشیه جامعه انقلابی را تخریب کنند؛ رهبر شجاع و دردانه ای که با چگونگی کوچ و شهادت مظلومانه اش هم موجب بیداری بسیاری از این جماعت فریب خورده و غافل شد و امید آنکه بیدارشدگان غافل در آن سرای باقی هم مشمول عفو و گذشت آن امام بصیر و خطاپوش گردند.
روحش شاد و راهش پر رهرو باد