عنوان اثر: روش بررسی و شناخت کلی ایلات و عشایر

(عنوان فرانسوی: L'Introduction à l'étude générale des Tribes nomades en Iran)

نویسنده: دکتر پرویز ورجاوند

ناشر: مؤسسه تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران

سال انتشار: 1344

      [دانلود فایل کتاب از اینجا]   

کتاب «روش بررسی و شناخت کلی ایلات و عشایر» نوشته دکتر پرویز ورجاوند، از آثار کلیدی و تک‌نگاری‌های ارزشمند منتشرشده توسط مؤسسه تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران در حوزه انسان‌شناسی، جامعه‌شناسی روستایی و عشایری و مردم‌شناسی ایران به شمار می‌رود. این اثر با تدوین یک چارچوب روش‌شناختی منظم، به دنبال روش‌مند ساختن مطالعات عشایری و ارائه الگویی جامع برای شناخت زیست‌بوم، ساختار اجتماعی و اقتصاد معیشتی جامعه عشایری ایران است.

 ساختار کتاب بر پایه پیوند میان نظریه جامعه‌شناختی و مستندنگاری میدانی استوار گردیده است:

1. روش‌شناسی مطالعات عشایری: تدوین متدولوژی استاندارد برای پیمایش‌های میدانی و گردآوری داده‌های مردم‌شناختی در جوامع کوچ‌نشین.
2. جغرافیا و زیست‌بوم طبیعی: بررسی پراکندگی جغرافیایی، شرایط اقلیمی و ویژگی‌های محیطی قلمروهای عشایری.
3. پدیدارشناسی کوچ و ایل‌راه‌ها: تحلیل ساختار کوچ، مسیرهای حرکت فصلی (ییلاق و قشلاق) و جابه‌جایی‌های خانوار و گله در طول ایل‌راه‌ها.
4. مسکن و فناوری زیست عشایری: مستندسازی سیاه‌چادرها، مساکن موقت و ساختار فیزیکی اقامتگاه‌های عشایری.
5. اقتصاد و نظام تولید سنتی: مطالعه معیشت متکی بر دامداری، چرای دام، و ابزارها و فناوری‌های سنتی تولید مانند گاوآهن‌های بومی.
6. مردم‌شناسی فرهنگی و پوشش: ثبت و تحلیل پوشش سنتی، مظاهر فرهنگی و حیات اجتماعی مردان و زنان عشایر.

از مهم‌ترین نتایج و دستاوردهای پژوهشی این اثر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱. بومی‌سازی روش‌شناسی تحقیق: ارائه الگویی بومی و میدانی برای پژوهشگران علوم اجتماعی جهت مطالعه عمیق جامعه عشایری ایران.

۲. مستندسازی تصویری و میدانی: ثبت واقع‌گرایانه حیات عشایری از طریق تصویربرداری میدانی از ایل‌راه‌ها، مساکن، ابزارهای تولید و پوشش اقوام.

۳. تحلیل یکپارچه زیست‌بوم و جامعه: تبیین پیوند متقابل میان محیط طبیعی، اقتصاد دامداری و ساختار اجتماعی کوچ‌نشینان.

کتاب «روش بررسی و شناخت کلی ایلات و عشایر» اثر دکتر پرویز ورجاوند، یک منبع مرجع و راهنمای روش‌شناختی گران‌بها برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، جغرافیا و تاریخ معاصر ایران است. این اثر نه تنها چارچوبی علمی برای مطالعه جوامع عشایری ارائه می‌دهد، بلکه سند تاریخی و مردم‌شناختی ارزشمندی از شیوه زیست و فرهنگ عشایر ایران به شمار می‌رود

      [دانلود فایل کتاب از اینجا]